ako na isang ako lamang…

ang pagkutya Mo nooon sa akin

ang pag-alipusta Mo noon sa akin

ang pagtuligsa Mo noon sa akin

ang dahilan kung ano ako ngayon.

 

ang  pagsigaw Mo noon sa akin

ang pagmamatyag Mo noon sa akin

ang bawat pasakit Mo noon sa akin

ang nagpatibay sa akin ngayon.

 

ang mga salita Mo noon sa akin

ang mga pagtangis Mo noon sa akin

ang pagkaawa Mo noon sa akin

ang lahat ng ito’y ginagawa mo

pa rin sa akin…

 

ako na isang ako lamang

at isang hamak na ako—

Salamat po.

Ilog ng Bamban

 

 

Ilog ng Bamban

 

“Bakit ba mainit ang ulo mo tatang Igme?” pag-uusisa ng pamangkin kong si Berto noong makita niyang padabog kong sinipa ang ilang balde na pinaglagyan ng mga isdang nahuli ko at inilako ko sa bayan.

 

“Aba ey, walang nangyari sa pagpapagod ko at kinikilan lang ako ni Sarhento Ismael nang mapadaan ang sinasakyan naming jeep dyan sa check-point,”  pinag paguran ko ay iba ang kumain. Walang hiyang buhay ito at kung mamalasin ka nga naman talaga.

 

“Ganyan talaga ‘tang, kapag malakas ang ulan ay nagsisilabasan ang mga piranha at handang lamunin ang kayang lamunin ng sikmura nila.” pangungutaya pa nito

 

“Bantayan mo itong kamalig at manghuhuli muli ako upang may maiulam tayo,”  at nagmamadali akong lumarga papunta sa kabilang ibayo. Hindi naman iyon kalayuan at mga isang oras lang na paglalakad sa masukal na kagubatan ng Bamban. Minabuti kong baybayin ang maliit na sapa upang mapabilis ako sa malaking ilog. Ngunit hindi ko akalaing muling magkakasalubong kami ng landas ni Sarhento.

 

“Sir magandang hapon po ulit,” anong kayang maganda sa hapon eh napakalaking daga ang nanginginain dito sa mga tulad kong maralita ang muntik ko na sanang sabihin ngunit nakapagtimpi pa ako. ‘Di hamak naman na masmalaki pa ang nakukuha nilang sahod sa tulad naming isang kahig isang tuka at nakukuha pang manghingi  ng abuloy na proteksyon daw laban sa mga rebelde. OO nga at nanghihingi din ang mga rebelde ng revolutionary tax pero ganun din naman iyon at iniba lang ang pangalan. Tungkulin naman nila talaga na pangalagaan kami sa mapagsamantalang kaluluwa, di yata’t sila pa ang nangunguna dito.

 

“Mang Igme kakarampot ang binigay mo sa amin at may kulang ka pang anim na buwan ah. Huwag mo ng antayin pang umabot sa langit ang pinaghirapan mo,” mukhang nananakot na ito.

 

Wala naman na talaga akong maibibigay pa at ito ngang tsinelas ko ay butas-butas na. Kahit siguro hubuan pa niya ako ay wala na siyang makukuha kundi ang apat na pong pisong naitago ko noong isang araw ngunit pambili pa iyon ng bigas na kakainin namin sa apat na araw. “Wala na talaga Sarhento, pasensya na.”

 

Ngunti bumakat sa manipis kong porontong ang pitaka ko at wari’y napansin niya iyon kaya’t inusisa kung ano pa ang laman niyon.

 

“E… ano ito Igme?

 

Napapaluha akong nakiusap kay Sarhento na ‘wag naman na niyang kunin pa iyong kakainin ko sa apat na araw “Sir sa susunod na lamang..” at isang bigwas ng suntok sa likuran ko ang tumama sa akin. Hindi ko alam kung kanino galing iyon at tumalsik na lamang ako sa damuhan. Isa…dalawa…tatlo at hindi na mabilang na tadyak ang sinalo ng mahina kong katawan. Pumikit na lamang ako habang namimilipit sa sakit na inaabot ko at hindi ko namalayan na nawalan na  ako ng malay-tao.

 

“Gising na Mang Igme…gising at kumain ka muna,” mga boses na nagpabalik sa ulirat ko. Hindi ko pa masyadong maikilos ang katawan ko at puro kirot ang dumadaloy sa aking ugat. Hindi ko matandaan ang nangyari at pilit kong inaaninag ang mukha ng nasaharapan ko.

 

“K-ka Ben… asan ako?” Nalilito kong pag-uusisa at isa-isa niyang sinagot ang mga tanong ko.

 

“Nakita ka naming walang malay sa tabing ilog ng Bamban kaya’t dinala ka namin dito sa kampo. Baka kasi malaman pa nina Sarhento na buhay ka pa at balikan ka pa nila. Ikaw kasi at kay tagal ka na naming pinapasama sa kilusan…aayaw mo naman.”

 

“Marahil Ka-Ben…tama ka nga. Hindi na maabot ng gobyerno ang paghihirap ng tulad nating maralita. Hindi nila tayo matulungan sa ating mga karaingan  kaya panahon na rin siguro na tayo na mismo ang humanap sa mga sagot sa ating mga pansariling karaingan.”

 

“Isa rin ako noon sa mga kagaya mo Ka-Igme, hindi ako naniniwala sa marahas na pakikipaglaban para sa pagkakapantay-pantay ng tao sa lipunan ngunit wala akong matakbuhan. Ang kilusan lang ang nagpamulat sa akin nito, sila din ang umintindi ngunit hindi nila ako pinilit dito. Hanggang ngayon ay handa sila kung nais ko anumang oras na lumisan, kung mapagtanto ko kung may pagkakamali sa pinaglalaban dito. Iyan din ang gagawin ko sa iyo Ka-Igme, kung malaman mo na iba ang gusto mo ay malaya kang makakabalik sa ibaba….ngunit nais ko lang ipaalam sa iyo na wala ka nang babalikan pa…     <  patlang  >               tinupok ng apoy ang buo mong kabahayan kagabi at hindi pinalad na makaligtas dito ang pamangkin mong si Berto. Nakulong siya sa makapal na apoy na tinatawag ang yong ipangalan. Tulad ng dati ay walang nais magsalita sa mga taga sa inyo kung sino ang may gawa.”

 

Naalala ko ang sinabi ni Sarhento “kakarampot ang binigay mo sa amin at may kulang ka pang anim na buwan ah. Huwag mo ng antayin pang umabot sa langit ang pinaghirapan mo” naging usok ang lahat ng pinaghirapan ko ngunit bakit kaya dinamay pa si Berto na wala namang kasalan sa kanila at nagpupumiyos ang damdamin ko.

 

“Sasama na siguro ako sa pakikibaka at wala ng atrasan pa ito. Pinilit nila ako at hahayaan ko na lamang tangayin ng agos sa ilog ang natitirang paniniwala ko sa isang  mapayapang pagbabago,wala nga sigurong` ganito. Kailangang ipaglaban sa marahas na pamamaraan ang minimithing  kapayapaan.” pabulong ko sa aking sarili.

 

Bukas ay handa na ako. Isa-isa kong bibingwitin ang mga kasagutan ko.

 

end.

Araw ng mga Patay

 

 

Bibihirang pagkakataon lamang dumating ang isang pambihirang pagkakataon na kagaya nito kaya kailangang samantalahin at baka hindi na muling maulit pa. Kay tagal kong hinintay. Kay tagal.

 

Paputok pa lamang ang liwanag ay inuunahan na ni Berto na bumangon sa kama ang kanyang  anino. Takot siyang baka magmatigas ito at sakit ng katawan ang aabutin niya mula sa umampon sa kanya.

 

Gamit ang maliit na lampara na siyang magsisilbing tanglaw sa marikit na barong-barong nila . Mabuti pa nga ang dinampot niyang dalawang palitong posporo at kumakalog pa sa bahay nito samantalang sila ng kanyang amain ay halos nagkakabanggan na sa araw-araw na ginawa ng Diyos. Banggaan ng damdamin at kaluluwa. At siyempre siya ang palaging talo. Papano ba mananalo ang may katinuan na utak sa lumalangoy na espirito ni San Miguel, baka kahit sinong Santo ay susuko sa kanya.

 

Nagsaing.Naglaba.At kung hindi pa niya namalayan na kumikisig na sa pagtilaok ang makisig na manok na pansabong sa ibabaw ng putol na kahoy ay hindi pa siya titigil sa pagkusot sa butas-butas na damit. Kung pwede nga lamang mapapaputi ang nanlalabong kinabukasan niya ay matagal na niyang kinusot iyon o kahit  ibabad sa clorox. Sawa na rin siya ngunit wala namang magagawa kundi ang humikbi at magtaas ng balikat sabay sa mga buntong hininga.

 

Pinilit niyang isinubo ang mainit na kanin at nanlalamig na isang pirasong pritong isda na kanina pa nakatitig sa kanya. Ilang araw na rin iyon nananalangin na sana ay pansinin ni Berto ngunit sabi niya ay bukas na lamang dahil espesyal ang araw na iyon para sa kanya. Iyon ang “Araw ng mga Patay” ngunit sa tulad niya ay iyon ang araw para sa mga buhay na kagaya niya. Isang pista. Isang pag-pipista.

 

Kinuha niya ang iilang barya sa kumakalansing na lata ng biskwit na matagal na niyang iniipon at tinatago sa amain nito. Papagulungin daw niya iyon kasama ng mga kaluluwang gumugulong sa daan tuwing pista. Mabilis niyang tinungo ang bodega ni Aling Isya at kinuha ang isang kahong order na kandila. Hoy Aling Isya, sampong kahon ang pipilitin kong ubusin ngayon ha kaya pakireserba ako, tagubilin niya sa pailing-iling na matanda.

 

Tulad ng inaasahan niya ay iba ang araw na iyon para sa kanya. Triple o mas higit pa sa nakaraang taon ang hindi mabilang na tao ang dumadalaw sa mga  nahihimlay na puntod sa tinuturing niyang subdibisyon na pag-aari niya o mga kagaya niyang squater, ang sementeryo ng Santa Barbara sa Lucena. Tanto niyang dadagsa ang mga tao sa kanila ngayon dahil nakita niya noong nakaraang buwan na duon inilibing ang sikat na sikat na batang aktor sa pelikula. Iyon bang namatay sa bangungot sa Palawan. Hindi man niya ito kilala o kahit sa pangalan ay hindi niya maalala, labis ang pasasalamat niya rito. Kung makakamayan lamang sana niya ang patay ay ginawa na niya ng oras na iyon sa labis na katuwaan dahil kay aga pa ay kumakapal na ang tao sa paligid ng espesyal na nitso. Hula niya ay mayamaya lamang ay ni isang karayom na mahuhulog sa kalangitan ay hindi magagawang sumayad sa lupa nito. Sarap ng pakiramdam. Sarap ngumite.

 

Habang nangangarap ng pansit sa Hacienda Inn o hamburger sa Jollibee ay isa-isa na niyang kinalabit ang mga magsising-irog na naghaharutan at naglalandian upang makiosyoso kung sino-sino ang dadalaw sa espesyal na kaluluwa. May sabi-sabi kasing darating daw si Klawdin kasama si Reymart. Tsismisan pa nga ang iba na kaya daw binangungot ang una ay inahas noong pangalawa, may roon namang nagsasabi na talagang likas na haliparot lang daw ang dalaga. Ngunit walang pakialam si Berto diyan, wala siyang panahon sa ganyan kundi ang kumita at mangalakal. Hoy bumili ka naman ng kandila upang matuwa ang idol mo, sabi niya sa mga ito at pabulong pa na dinagdag habang ngingite-ngite na sana ay dalawin kayo niya sa gabi o kaya’y bumangon siya sa hukay at magpasalamat sa inyo.

 

Kay mahal naman ng kandila mo totoy, pasigaw na sabi ng isang matanda na animo’y hinihila na rin sa hukay. Sa inis ni Berto ay pangite niyang sinagot ito, huwag po kayong mag-alala lola at baka bukas-makalawa ay kayo naman na  ang aalayan ng mga tao ng libreng kandila. Nang marinig ito ay halos patayin si Berto ng nanlilisik na mata nito at agad naman niyang inirapan at tinalikuran ito.

 

Napapalukso si Berto sa tuwing makakaubos ng isang kahon. Kung noong nakaraang taon ay ang tatlong kahon ng kandila ay alas sais na niya naubos, ngayon ay nakaapat na siya at mag-aalas nuwebe pa lamang. Mabilisan siya kung kumilos.Kalabit duon- kalabit dito. Hindi alintana ang kumakalam ng sikmura. Takbo.Lukso.Lakad.

 

Kay gandang tanawin ang lugar na iyon para sa kanya. Ibat-ibang klase ng nilalang ang nag-uumpok-umpok sa iisang lugar. May mayaman na naka chedeng pa na pinipilit ipasok sa makipot na daan ang sasakyan nito at baka daw ma-carnap. May seksing akala mo ay kakalabas lang sa kabarete na pakendeng-kendeng  kung maglakad at halos ikaluwa na ng mga mata ng mga astig na kalalakihan. Sino kaya ang dadalawin nito, ang asawa? natanong ni Berto sa isipan niya. Baka konsimisyon ang kinamatay nito sa asawa niya. May roon ding mga batang naglalaro at naghahabulan, mayroon pa ngang ilang batang nahulog sa naiwang hukay na nirereserba para sa susunod na katawang inaantay na ng matatabang bulate. Oo, masasabi ngang matataba dahil madalas dito nangunguha ng mga bulate ang mga namimingwit sa ilog Dumacaa sa dikalayuan. Halos ikabaliw at atakihin sa puso naman ang mga magulang nang makita ang mga anak nitong gumulong sa hukay.Napapasigaw ang mga ito na tatakbuhin ang mga anak at papaluin kapag ka-ahon sa mga ito upang magtanda. Anopa’t maya-maya pa ay anduon na naman sila at naghahabulan. Nagwaglit nanaman sa paningin dahil sa pag-aabang sa mga artista. Minsan ay may napadaang gwapo, sigawan ang lahat. Pa-autograph naman, pa-autograph please! Artista ba yun e si Totoy Mola iyon na anak ng magpapatis sa bayan at nagpa-rebond lamang naman tsaka nagbihis ng amerikana ah.

 

Kinabahan si Berto. Bakit tila isa-isa ng umaalis ang mga tao. Hindi naman siguro dahil sa pagkadismaya kay Totoy Mola o sa pagka-inip. Dumalang na rin ang paparating. Sheet. Hindi napansin pala ni Berto ang dumidilim na kalangitan. Dumilim na rin ang kanina ay maaliwas niyang mukha. Mukhang mauuwi sa pansit canton na tig s’yete pesos na nakabalot sa pakete siya mauuwi. Hindi siya lucky sa instant instant lucky me.

 

Bumuhos na nga ang malakas na ulan. Naanod na ang mga tao papalabas sa sementeryo. Naiwan na naman siyang mag-isa sa paborito niyang puntod.

 

Mabuti ka pa hindi mo ako iniiwan, umulan man at umaraw. Yun nga lang ako nakakaramdam ng gutom at ikaw hindi. Sana matulungan mo akong magdasal na sa susunod na taon ay hindi na umulan.

 

end

Init at Lamig

Init at Lamig

 

Sumi-siksik

ang liwanag

sa nakapikit

na  mata

           

Pilit na

babangon

ang nakahimlay

na kaluluwa

 

Mainit na araw

 

Tumutunaw

Pumupukaw

Sumisilaw

 

Nagbibigay din ng

 

pag-asa

ginhawa

at saya

 

Ibat-iba

ang pandama.

 

Magka-iba man

ng distansya.

Basic Life Support at si Miss Spaghetti (short story)

                         

Noong nakaraang taon  ay patok sa ibang bansa ang kursong CareGiver kayat samot-saring eskwelahan ang nagsulputan sa kalakhang Maynila ang nagbukas para rito. Isa ako sa naenganyong mag-aral nito dahil mabilis akong makakapunta sa nais kong puntahan, ang bansang United Kingdom.

Anim na buwan ang pag-aaral nito at anim na buwang training sa mga lugar na nasasakupan ng paaralan ko, ang STI sa Caloocan na maskilala sa larangan ng computer na pag-aaral. Hindi rin biro ang perang  ipinambayad ko sa enrollment fee na pinahiram lang ng nanay ko na ipambibili sana niya ng bagong TV niya.

Excited ako sa unang araw ng pagpasok ko na suot ang bagong T-shirt na bigay ng pinsan ko galing sa Saudi. Japorns na japorns ang dating. Medyo umaambon pa nga noon ngunit wala akong dalang payong kasi makakasira lamang ng porma ko.

“Miss saan ba ang room 302 para sa kursong caregiver?” patanong ko sa binibining naka spaghetti shirt na halos ikaluwa ng mata ko dahil labas na halos ang dibdib nito. Animo’y kinulang talaga ng tela ang manipis na damit nito. Sagot niya na dito na daw iyon at ikinagulat ko “lahat ng naririto ay diyan  papasok sa maliit na silid?!” pagulat na pagtatanong ko sa kanya. Kung tatantyahin ko ay nasa singkwenta katao ang mga aninong magsisiksikan sa loob. Gusto ko na sanang mag-back out ngunit pinabago ang desisyon ko ng sabihin ni Miss Spaghetti na “halika duon tayo sa unahan maupo at tabi na lamang tayo,” ayos sa isip-isip ko. Kahit pa araw-araw eh handa akong pumasok, kahit magsiksikan pa o magkaubusan ng bakanteng upuan ay ayos lang sa akin. Kakandungin ko na lamang siya.

Tumatagaktak na ang pawis ko kahit malakas ang buga ng aircon ng tawagan ako ng teacher namin “do you have any idea about BLS (basic life support)?” ngumite lamang ako at sinabi kong konti lang po, ayaw ko namang ipangalandakan na syempre alam ko ‘yun dahil terapist ako. Kumulubot ang noo niya saka ipaliwanag ko daw ang konting nalalaman ko duon. Tumayo ako at kinuha ang chalk saka ipinaliwanag isa-isa ang alam ko duon.

“BLS stands for Basic Life Support and it implies no equipment is employed other than protective device.” mahihirapan silang maintindihan ako pakiwari ko kaya’t minarapat kong gamitan ng mga salitang makukuha nila agad sapagkat hindi naman lahat ng naririto ay nasalinyang kagaya ko, “hinati ito sa tatlong bahagi na tinatawag na ABC o ang AIRWAY, BREATHING at RESPIRATION.

May mga panuntunan sa pagbibigay ng CPR o cardiopulmunary ressucitation sa isang biktima. Ang (1)una ay ang alamin ang kalagayan ng biktima kung mayroon ba siyang malay tao o wala, tanungin siya kung ayos ba siya at kung walang sagot ay…, pangalawa (2) ay paghingi ng saklolo sa pamamagitan ng pagtawag ng pansin sa ibang tao o paggamit ng telepono, pangatlo (3) alamin kung may pulse or breathing/ pulso at paghinga ito, magkaiba ang pamamaraan sa bawat isang problema at didipende ito sa kalagayan ng pasyente at edad o laki ng katawan nito. Gayundin sa indibidwal na gagawa ng pagsagip buhay sa kanya, babatay ito sa lakas at kakayahang ipagpatuloy ang CPR hanggang sa dumating ang taong may kinauukulan, sa proteksyon na rin ng tagasalba.

Kailangang isaalang-alang din ang sariling katayuan. Halimbawa ay sa bansang Saudi na hindi o mas mainam na huwag makialam ang taong wala sa posisyon upang gumawa ng pagtulong. Manggagamot lamang ang pinapayagang gumawa ng ganito. Isa pang halimbawa ay ang pupuwedeng sakit na ikahawa ng tutulong tulad ng tubercullosis o TV dahil sa pagpapalitan ng hininga sa CPR ay malaking tsansa na makuha mo ang virus nito.

Ang CPR ay artipisyal na pagbibigay ng tulong upang mapanatili ang maayos na pagdaloy ng kinakailangang oxygen ng isang tao na nagmumula sa pisikal na tumutulong dito. Kung ang biktima ay may sariling pulso at paghinga ay hindi nararapat bigyan nito, isang mabilisang pagsisiyasat lamang ang dapat gawin tulad ng kaakibat na bunga ng aksidente. Halimbawa ay kung bumagsak ba siya ay tumama ang ulo o baka may nabaling buto… Kung walang paghinga ngunit may normal na pintig ng puso ay maaring bigyan nito sa pamamagitan ng pagbuga sa bibig nito. Ang pamamaraan dito ay: una ay ihiga ng tuwid at ibaluktot ang tuhod na ang paa ay nakayapak sa lupa.

“Bakit?”tanong ng isang kaeskwela. “Dahil mas kinakailangan ng oxygen ng utak kaysa sa mga binti nito. Sa apat na minutong makulangan ang utak ng oxygen ay malaking diperensiya ang ibubunga nito na hindi na maaaring maibalik sa dati dahil irreversible damage ito. Walang katangiang mag self-regenerate ang neurons o cells ng utak mo. “ sagot ko at nagpatuloy ako habang naupo na sa sulok si titser na parang ngayon lamang din nauunawaan ang pinagsasasabi ko.

“ipagpatuloy ko… siguraduhing walang distraksyon sa paligid tulad kung ito ay nangyari sa isang malapit na pagsabog o pagkasunog. Maaaring tanungin kung may roong tao sa paligid na marunong din mag CPR dahil hindi biro ang enerhiyang kakailangin upang ipagpatuloy ang gagawing proseso. Mainam kung dalawang tao ang gagawa nito. Kung solo ka lamang ay gawing 30 is to 2. Thirty compressions at two rescue breaths na may tig-iisa hanggang isa’t kalahating segundo ang bawat isa. Kung susumahin ay dapat umabot ito sa walumpo hangang isang daan sa bawat minuto.”

Hindi ko alam kung naiintindihan ako ng bawat nakikinig kahit taimtim silang nakatitig sa ginagawa kong pagpapaliwanag.Bahala na.”Hilahing pataas ang ulo sa pagkakahiga ng pasyente at ibuka ang bibig nito. Kinakailangang sasakto ang bibig ng tagatulong sa bibig ng tinutulungan. Tulad ni Miss Sexy na maliit ang bibig sa bibig ko,” at naghiyawan sila na sumisigaw ang ilan na subukan daw namin.Hindi ko iyon pinansin at nagpatuloy ako.

“Kung hindi sasakto ay sa ilong bubugahan ngunit ang isang kamay ang siyang magtatakip sa bibig ng pasyente upang di kumawala ang hanging iyong binubuga. Ngunit kung kaya namang maselyaduhan ang bibig nito ay mas mainam na mouth to mouth na nga upang masmabilis ang pagdaloy ng sapat na hangin sa bawat isa. Dalawang magkasunod na buga ng hangin ang nararapat.

Sa compression naman ay kinakailang tatlongpo itong magkakasunod na lalalim sa 4 to 5 cm sa dibdib nito ang bawat daggan dito. Kapain muna ang pinakamababang buto sa gitnang dibdib at itaas ng dalawang pulgada didiina ng magkapatong na iyong kamao. siguraduhing tuwid ang iyong mga braso habang patuloy na nakaluhod sa tabi ng pasyente. Gawing pagbibilang ay…one and two and three and four and five hanggang thirty. May “and” sa bawat bilang na magsisilbing pause na tumatagal ng isang segundo.

Matapos ang tatlongpung beses ay babalik sa ginawang pagbuga tulad ng kanina kong nasabi. Paulit-ulit lamang ito hanggang dumating ang amulansiya na magdadala sa pasyente sa pinakamalapit na ospital o hanggang sa magkamalay-tao ang biktima.

Kasama din dito sa BLS ang pagtulong sa taong na choke o nabilaukan. Ito yung may bumara sa daanan ng hangin, maaring ang pagkaing kinakain nito na napunta sa daanang hangin o tinatawag na trachea instead of esophagus. Ang pagtulong dito ay ang Heimlich Manuever. Ginagaw ito kung hindi kinayang matanggal ng bara sa apat na dagok sa likuran ng pasyenteng naka yuko sa pagkakatayo. Gagamitin lamang ang tagiliran ng kamao at sunod-sunod na patamain ito sa gitnang paypay o scapula sa likuran.

Kung hindi ito makuha ay tumayo sa likuran ng nakatayong pasyente at kapain ng dalawang kamay ang pinakababang buto ng dibdib, paghawakin ang dalawa mong kamay na tatama ito sa sikmura ng pasyente. Hilahin ang sikmura ng pasyente pataas na ikakayuko nito nang apat na beses o sa hanggang matanggal ang pagbabara…” pawisan na ako sa pagpapaliwanag sa masikip na silid-aralan habang nakamasid pa rin si titser na wari’y di naniniwala sa bawat sinasabi ko o nagtataka lamang dahil sa sinaad ko sa form na pinasa ko noon ay high school graduate lamang ako. Nagpatuloy pa ulit ako.

“Mahihirapan tayo kung malaki at matangkad ang biktima. Baka hindi natin kayaning itaktak siya kayat payukuin na lamang sa isang upuang may sandalan habang nakatayo saka palundag-lundagin sa sarili niyang pamamaraan…” hindi ko natapos ang pagpapaliwanag ng may magsigawan sa likod… Nawalan ng malay-tao ang isang estudyante na ikinabagsak nito. Mabuti na lamang at may nakasapo dito.

Tinawag ng karamihan si titser kung anong gagawin ngunit tila natulala ito tulad ng pagkatulala sa pakikinig niya sa akin kanina. Hindi niya alam ang gagawin na parang hindi alam ang mga ginawa kong pagpapaliwanag. Ako na ang kumilos at ang dalawang Nurse na kaeskwela ko din at kasama si Miss Spaghetti na tagapaypay at nagtataboy sa mga tsismosang kaklase namin. Malamang kasi ay naubusan siya ng oxygen dahil sa mainit at masikip na silid.

Nagsiuwian na ang lahat ng pasalamatan ako ni titser. Pasensya ka na ha at hindi ko alam kung anong gagawin ko dahil magaling lamang ako sa teyorya eh at kulang sa eksperyensya pa, “walang anuman po dahil kasama naman ‘yan sa trabaho ko, kahit wala ako sa ospital ay kailangang gampanan ko kung ano man ako…”

Paglabas ko sa gusali ay inaantay ako ni Miss Spaghetti “Jeff, pauiwi ka na ba? Sabay na tayo dahil taga-Caloocan din ako” syempre sagot ko “Sure and why not.”

end..

 (Note–>sa iba ay gumagamit ng 15:2 compression: rescue ..breaths medyo nakakapagod nga lang. Normal Adult CPR only.)

Sequel: Sa likod ng Star City (maikling kwento)…

Sequel: Sa likod ng Star City (maikling kwento)

 

“Diyos ko bakit ngayon pa po nangyari ang lahat ng ito…labing tatlong taon po… ba- – -kit nyo po ipinagkait ang matagal ng pinakaiintay…o bakit?! Mahal na mahal ko siya..” at tumulo na ng tuluyan ang luha ko habang pinagmamasdan ang hampas ng mga alon sa tabing pampang ng manila bay sa likod ng Star-City.

 

Pangatlong taon ko na sa pangungulila sa asawa ko simula ng iwan niya ako at tuwing alas siyete ng gabi ay sumasaglit ako dito sa parking lot upang sariwain ang lahat. Ginagawa ko ang mga bagay na ito… ang mga bagay na nagpapasaya sa akin at dumudrog din naman sa aking damdamin. Pilitin ko daw kalimutan ang lahat ngunit hindi ko magawa, hindi ko kaya dahil patuloy na nananariwa ang mga sugat ng kahapon sa tuwing makikita ko ang lugar na ito… ang lugar kung saan una at huli naming pagkikita…

 

“Ano ka ba naman at sa tuwing susunduin mo ako dito sa burger stand ko eh sa malayo ka pa rin nakatingin, kailan ka ba titigil ha… kailan ka ba titigil sa paghahanap mo. Labing-tatlong taon na—

 

“Sandali Mahal at parang kilala ko iyong kasama noong binatilyo…” at lumapit siya sa mga nag-uusap na ginawa ko namang dahil sa nakita kong seryosong mukha ng asawa ko. Nanginig ang buto ko sa ‘di malamang kadahilanan at parang ayaw ko malaman ang magiging kasagutan sa nararamdaman ko

 

“b- -aka mahuli tayo na nakikinig. Si – - no ba siya, ang anak mo?” pabulong kong tanong sa titig na titig na asawa ko sa isang matandang babae at binatilyo na kung titingnan mo ay siguro ay nasa labing walo hanggang dalawampong taong gulang ito tapos may kasama pa pala itong animo’y siyota na napakagandang dalagita. Masasabing medyo mestiza ito at nababagay sa binatilyo…

 

“Maaari nga na anak ko siya dahil kahawig na kahawig ko siya noong bata pa ako at yung matandang babae ay si yaya Using iyon…teka at lalapitan ko. Marahil ay hindi naman na nila ako nakikilala. Dyan ka lang mahal ko…” utos niya sa akin pero dahil sa kakaibang nararamdaman ko at patuloy na dagundong nang puso ko ay sumunod ako sa likod ng asawa ko at iniwan sa alalay ko ang burger stand. Nagmamatyag sa malapitan ang asawa ko at ako naman ay pinagmamatyagan ang asawa ko sa ‘di ka layuan

 

“Ale… ale… pwede po ba kayo makausap?” sabi sa mahinang boses ng asawa ko sa matanda ng medyo mapalayo sa mag-syota

 

“A- -ko po ba ang tinatawag nyo? Ahhhh…. ikaw si…??? at nagulat na tinuran nito. Nakilala ni yaya yata ang asawa ko. Dilat na dilat ako nanakikinig sa mahinang usapan nila na nagkukubli sa isang halamanan

 

“OO ako nga ito yaya…”

 

“Sir… kamusta na po kayo!!!” at tuluyan ng humagugol sa iyak ang matanda

 

“Mabuti…mabuti yaya. Si – ya na ba si Angelo yaya? Siya na ba ang anak ko—“

 

“OO Sir…Opo” sagot ni yaya na di ko napansin na tuluyan ng tumulo ang luha ko. Magkahalong saya dahil labing-tatlong taon na naming pinagdarasal ang araw na ito ni Mario sa halos lahat ng simbahan sa kamaynilaan at lungkot na may kahalong pangamba na baka ito na ang maging dahilan ng pag-iwan sa akin ni Mario. Baka bumalik na siya sa tunay nitong asawa…baka nagbago na ito..baka sila pa ulit sa huli…napakaraming baka ang pumapasok sa isipan ko ng mga sandaling iyon at patuloy sa pagtulo ang luha ko. Gusto ko mang tumakbo papalayo ay hindi ko magawa at parang nananabik na malaman ang susunod na mangyayari sa kanila

 

“La–lapitan ko siya yaya..”

 

“Huwag Sir dahil kasama niya si Margarette na nobya niya. Baka magalit si Sir Angelo  dahil nga po maldita yang babae at mapahiya si Sir kapag nalaman na ikaw pala ang ama niya at hindi…si Sir Leonard.” lumokso ang dugo ko ng marinig ang sinabi ni yaya na may asawa na pala ang tunay na asawa ng asawa ko.

 

“Gawan mo na lang ng paraan yaya na magkausap kami – – - Mahal, halika nga dito at lumabas ka dyan sa pinagtataguan mo ng makilala mo si yaya Using.” at nakita pala ako niya kaya mabilis ako lumapit sa dalawa. Medyo kalmado na ako ngayong humarap at nagpakilala bilang bagong asawa ni Mario. Mabait pala talaga si yaya…

 

“Maiwan ko po muna kayo Sir-Ma’am at gagawa ako ng paraan na mahila ko sa inyo si Sir Angelo…” at iniwan kami sa kabilang kanto ni yaya Using at nagmamadali itong humabol sa magsyota

 

“Mahal parang familiar sa akin si Margarette na nobya ni Angelo. Parang nakita ko siya na may ka holding-hands at sweet na sweet na kumain sa burger stand natin pero iba ang kasama niya.”

 

“Sigurado ka ba eh ang daming kumakain sa atin?”

 

“OO naman kasi nga ang nagbayad noong kumain sila ay si Margarette at gandang-ganda ako sa kanya talaga pero… bakit siya ang babae pa ang nagbabayad… sabagay ay posi naman kasi din yung kasama niya pero syempre pogi din si Ange..”

 

“Huwag mo na tapusin at kung ganyang babae pala siya ay pwe-pwede ako magpakita sa kanilang tatlo. Anak ko si Angelo at may karapatan ako bilang ama niya. Puta siyang babae! Putang-ina niya!!! Kay tagal ko itong inantay eh Puta pala siya..” nang-gigigil sa galit na iniwan ako ng asawa ko at sinundan ko ulit siya. Ganoon nanaman ang eksena…sinusundan ni Mario sina Angelo at ako naman ay sumusunod sa asawa kong si Mario. Napakadaldal ko kasi eh pero tama din naman sa palagay ko na sinabi ko agad iyon at baka makawala pa ang anak niya

 

“Yaya saan ba tayo pupunta at kelangan nating iwan si Margarette duong mag-isa?”

 

“Angelo kasi… siya ang tunay mong Daddy!” mabilis na sabi ni yaya ng makabanggaan pa si Mario sa kasusunod sa kanila

 

“Daddy..ikaw nga po at natatandaan ko po iyon kahit aapat na taong gulang pa lamang ako ng iwan mo ako…” sabi ni Angelo na wala man lamang reaksyon sa mukha nito parang balewala na makita ang ama nito

 

“Hindi mo ba yayakapin ang Daddy mo anak?!”

“Hindi na po kailangan at tara na yaya at baka nag-aantay si Margarette” at mabilis na tumalikod si Angelo at kitang-kita ko ang panglulumo ng asawa ko na tuluyan na muling umiyak na siya na ring naging dahilan ng pagtulo muli ng luha ko. Nilapitan ko si Mario at walang salitang niyakap ko siya ng mahigpit na mahigpit upang ipasa niya sa akin ang bigat na nararamdaman. Parang hinang-hina siya at gustong matumba sa kinatatayuan…

 

“Halika na Mario.. halika na…”

 

“Sir Mario…huwag kayo mag-alala at kakausapin ko ang anak mo at ipapaliwanag po. Ito po ang number ko sa papel at tawagan nyo na lamang po ako bukas. Paalam po Sir..” sabat ni yaya ng makita ang kalagayan ng dating anak-anakan nito

 

“sige yaya…salamat!” sagot ko at hinila ko na si Mario papunta sa likod ng Star-city sa tabing dalampasigan upang maibsan ang kalungkutan nito. Dito sa baybayin ng baywatch kami parati nagmamasid at nagpapalipas ng oras kapag napapaaga ang dating sa trabaho. Itong lugar na ito ang saksi sa maraming pangyayari. Iyak at tawanang walang humpay ng ibat-ibang pusong marunong magmahal, kasama na duon si Mario…

 

“Mario…Mario ayun si Margarette at kayakapan pa yung lalaking sinasabi ko sayo!!!”

mabilis na sinabi ko ng mamatyagan ko sa ‘di kalayuan ang dalawa na parang may tinataguan sa loob at mabilis ding bumalik ang dating lakas ng asawa ko na tinungo ang dalawa

 

“Teka…teka Mario at anong gagawin mo!!!” muling dumagundong ang puso ko. Tama ba ang nasabi ko nanaman sa kanya.. mali ata…mali nanaman ako ang naisip ko habang humahabol sa mabilis na lakad niya

 

“Hoy babae at sino itong kinakayakap mo samantalang naanduon sa loob at naghahanap sayo si Angelo…” tinuran ng asawa ko habang hinihila papalayo sa lalaking kayakap nito si Margarette

 

“ Bulshitt… who are you ba?! tulungan mo ako..” sigaw ng babae habang pilit nagpupumiglas sa mahigpit na paghila ng asawa ko

 

“Putang-ina mo!!!” sigaw ng lalaki ni Margarette at habang sinaksak nito sa tagiliran ng ilang beses ang asawa ko na siyang naging dahilan ng pagkabitiw nito. Napakaraming tao ang nakakuha ng atensyon  sa pangyayari at mabilis na naki-osyoso ngunit ako ay hindi makagalaw sa pagkabigla lalo na ng makita ang pabagsak na katawan ng pinakamamahal kong asawa…

 

“Mario…” sigaw ko at mabilis na inilagay ko sa kandungan ko ang katawan niya at pilit na pinakikinggan ang mahinang mga salitang lumalabas sa bibig ni Mario

 

“Angelo patawarin mo ako kung naging duwag ako noon… Angelooo… at tuluyan ng binawian ng buhay si Mario.

 

Mabilis kong tinawagan si yaya ng bumalik ang katinuan ko…

 

“Wala na ang daddy mo Angelo…wala na siya sayong tuluyan…wala na…. binigyan kayo ng pagkakataong mag-usap ng Diyos ngunit hindi mo siya binigyan ng pagkakataong magpaliwanag… Mahal na mahal ka niya at walang araw na hindi niya binangit ang pangalan mo sa akin…Naging duwag siya noon, OO.. pero para iyon sa sayo dahil maaari siyang patayin ng Lolo mo ng mga sandaling iyon o ipakulong ng Tiyo mo…” mga huling sinumbat ko kay Angelo sa huling lamay para kay Mario

 

“Miss…miss… gusto mo bang bumili ng payong kasi umaambon na!” sabi ng binatilyo sa akin na siyang nagbalik sa katinuan ko…

 

“Ay hindi na!” sabay tumayo ako

 

“Panyo baka gusto mong bumili kasi umiiyak ka na rin!” pangiting sabi nito na may kahalong pang-uuyam sa akin

 

“Wala kang paki-alam!” at tumakbo na akong pabalik sa loob kasabay ng malakas na buhos ng ulan…

 

Siguradong bukas at sa susunod pang bukas ay makikita ulit akong nakamasid sa dalampasigan sa likod ng Star City…

 

 

 

 

 END…

agimat sa pag-iibig

Agimat ng Pag-ibig   by: dyeppri

    (orasyon)

 

May kapares ang lahat

ng bagay na nilalang

at ang mahirap ay

ang hagilapin ito.

sa kahit ano

ay handang pasukin

makamtan lamang

ang pag-ibig mo…

(isang basa lamang ay ayos na.)

——————————-

 

“Ano ba ‘yang binabasa mo diyan Manuel?”

“Bigay ni Tata Igme ito.Orasyon daw sa pag-ibig.”

“Binili mo?Nagpapaniwala ka duon sa matandang iyon.Siya nga itong matandang binata at hindi nakahanap ng magmamahal sa kanya.”

“Huwag mo nga akong pakialaman.Bukas may magmamahal na sa akin, makita mo!Tulog na ako at may exam pa ako sa geometry bukas.”

“Sana nga may magkagusto sa tipo mo!” pahabol pa ni Jay bago ako tuluyang nakatulog.

 

“O kamusta exam? tanong ni Jay habang nagbibihis ako kasi makikipagkita ako sa ka-chat ko na taga-kabilang baryo.Swerte yata ako ngayon at malapit lang dito ang future girlfriend ko, “hirap nga…dadaanin ko na lang sa pakikipagdate sa bayan kay Azie. Nakumbinse ko ring makipag-eyeball sa akin sa wakas.hehe!”

 

“Talaga..”mukhang hindi makapaniwala si Jay sa swerte ko ngayon at kung ano-ano pa ang pinagsasabi niya na hindi ko naman pansin dahil nagmamadali ako at baka mahuli ako sa tagpuan namin.Patakbo akong umalis dahil eight ang usapan namin at pasado alas otso na.Takot akong baka hindi namin maabutan ang last full show sa bayan.

 

Alas otso-e-medya na nang marating ko ang Hacienda Inn na halos patakbo kong tinungo ng bumaba ako sa kakaragkarag na bulok na bus.Palingon-lingon ako ng pumasok ako sa magarang restaurant.Ito ang pinaka-class na restaurant sa Lucena at talagang handa akong ubusin ang isang buwang allowance ko sa iskul para lamang mapahanga ang ka-date ko.

 

Mukhang siya iyong nasa dulo na nakaitim na blouse na gaya ng tinuran nito sa YM niya. Lapit ako.”Ehem…miss ikaw po ba si Azie?” Sheeeet…ang ganda niya at mala-kastilain ang dating.Wow to the max at ang swerte ko.Ibang-iba ang ganda niya sa personal na halos ikalaglag ng brief ko.”Yes…and you are Manuel?” Paksheet talaga at mukhang sosyalera pa. Putcha manginig ka sa inggit ngayon Jay kapag napasagot ko siya, sa isip-isip ko.

 

“Hindi mo ba type ang mga na-order natin at mukhang ang konti-konti ng nakain natin ah?” patanong ko sa kanya upang ipamalas ang pagiging maaalalahanin ko.Malamang na sa kaseksihan niya ay talagang pinaninindigan nito ang pagda-diet n’ya, sa loob ko.

 

“Nice naman ang taste kaya lang…” pinutol ko upang hindi na siya mapahiya sa pagkamausisa ko, “diet ka…” at tumango na lamang siya.Napakatipid talagang mag-salita ni Azie at talagang mababakas ko sa kanya ang pagiging isang dalagang pilipina nito maliban sa pag-iingles niya.My goosh,my gooosh, galigalilooo… kaya ba ng power ko ang ganto ka simpleng personality pero sosyal. Pinagpapawisan ako ng malamig sa kanya pero feeling ko eh MAHAL KO NA SI AZIE.

 

Nanood kami ng sine. Akala ko nga noong una mabo-bore ako sa katahimikan niya eh umpisa lang pala iyon at may kalokohan pa rin pala siya.Sobrang daldal din niya na halos ikagalit na nga ng mga katabi namin sa ingay naming dalawa sa sinehan.Enjoy talaga akong kasama siya at ‘di namin namalayan ay tapos na ang palabas. Sheet… gabi na.

 

“Hatid na kita ha, kasi twelve na?” kahit ayaw ko ay napilitan akong mag-offer sa kanya naihatid siya sa Tayabas. Last trip na alam ko ang aabutan namin at malamang ay wala na akong masasakyan pabalik sa Lucena at isang sakay pa ulit ako papuntang Sariaya. Kabado akong hinihintay ang sagot niya na…kaya ko na.

 

“Talaga, hatid mo ako? Sige let’s go.” napa-sheet nanaman ako, SHEET papahatid nga siya. Bahala na at inisip ko na lang na ‘yun ang tama talaga, be gentleman ako. Isa pa eh baka maka-score pa ako sa kanya dahil alam ko maluwag na sa oras na iyon ang bus na patungo sa bayan nila tsaka pihadong papatulugin na nila ako sa bahay nila ano. Ano ako bale na tatanggi kapag inalok ako.

 

Mabilis naman ang biyahe namin kaya nagmabilis na din ako na maka-score kay Azie. Una ay kunyaring nilalamig ako sa hampas ng hangin sa bintana kaya humilig na siya sa balikat ko.Ayos.Hinawakan ko naman ang mga kamay niya at pinatong sa mga hita ko.

Grabe na ‘to at hindi man lamang siya pumalag.Siruradong tuloy-tuloy na akong makaka-score nito at sa championship na ito hahantong.

 

“Para!” pumara si Azie na ikinagulat ko. Huh, bababa na kami. Sumunod lamang ako sa kanya sa pagbaba at palinga-linga habang tinatanaw ang papalayong bus. Tinanong ko si Azie “saan ba ang sa inyo at tila puro talahib at dilim lang ang nakikita ko MAHAL?” at talagang sinadya ko ng tawaging mahal si Azie kasi baka rereypin niya ako dito sa gitna ng parang sa mahabang talahiban.

 

Hindi na siya sumagot at hinila niya ako papasok sa kadiliman ng gabi. Nginig at takot ang naramdaman ko at talagang tinalo nito ang kanina ko pa nararamdamang libog sa katawan ko.Gusto ko ng tumakbo ngunit nilabanan ko ito. Ang mga kababalaghan ay sa komiks lang nababasa at sa sinehan nakikita.Ang nagaganap ay isang magandang pangyayari at kailangan lamang manaig ang lakas ng loob ko at syempre libog din ulit.

 

“PUTCHA” mukhang totoo ang komiks at sine dahil kumikislap na ang pangil ni Azie at mukhang handa na niya akong sakmalin sa leeg.Takbo-takob ako pabalik sa gitna ng hi-way.Bahala na kung masagasaan ako kaysa naman mamatay sa kamay ng aswang. Kitang-kita ko na tila lumilipad sa ere si Azie, aswang pala siya.Isa siyang mananaggal. Wahhhh! Wahhh! pasigaw ako.

patlang…

TOINK… nahulog ako sa kama.Sheet at isang panaginip lang pala iyon. Ngunit parang totoo talaga ang lahat.Sayang si Azie, sayang ang kanyang kagandahan, sayang ang naramadaman kong may magmamahal na pala sa akin.Palpak ang orasyon.

 

Pumasok ako sa iskul na lantutay at wala sa sarili noong umagang iyon. Kinuwento ko kay Jay ang lahat at tawa ito ng tawa.Halos maihi siya sa katatawa sa kwento ko o sa pagkahulog ko sa kama.Inis akong iniwan siya dahil akala ko ay dadamayan niya ako e pagtatawanan lamang pala.Tumuloy ako sa bayan ng Lucena at nais kong kumain ng masarap-sarap.

 

“Aba!” mukhang kahawig ni Azie yung babaeng papalabas ng simbahan.Sheet nanaman ang nasabi ko. Siguro naman ngayon ay hindi na ito aswang kasi tahanan na iyon ng Diyos at takot naman siguro silang pumasok duon.Patakbo akong humabol kay Azie…

 

“Miss ikaw po ba si Azie?” muli kong tanong sa kanya at nangatog muli ako.

“Yes, do I know you?” tanong nito muli sa akin at talagang nahintatakutan muli ako kasi ganoong-ganoon ang panaginip ko kagabi, isang napakagandang-sosyalerang aswang.

“Excuse me…” nagulantang ang pagkatulala ko sa nangyayari at sagot ako “A—e- – kasi

ako si Manuel yung ka-chat mo at namukhaan lang kita.

“Yah…Manuel, oh my…ikaw nga yung ka-chat ko.” at natuwa na ako kasi nakilala na din niya ako.

 

Grabe at super to the max ang tawanan namin. Namasyal kami sa park at kumain sa Mc Donalads ng Lucena. Ayaw ko na sa Hacienda Inn at baka bumalik muli ang aswang. Hay, life..

 

“Uy, may night-swimming kami sa Fresh-air Hotel at baka gusto mo sumama?”

 

“Okey lang ba. Groups kayo?” pagtatanong ko. Hindi sa nahihiya ako sa mga friends niya kundi aayaw ko ng dalawa lang kami.Ayaw ko talaga dahil sariwa pa ang panaginip ko tungkol sa kanya kagabi. Baka hindi ko na iyon kayanin pa.

 

“Okey lang yun sa mga friends ko…’ sabay ngite nito na nagpatibok muli ng puso ko. Sheet talaga at MAHAL KO na ulit siya. Oh, my Azie!

 

“Basta ba makikita kitang naka two-piece ay ayos yan sa akin.”

 

“Baka hindi lang ang two-piece ko na bathing suit ang makita mo!” pangite nitong sabi na animo’y nang-uuyam sa akin. Natakam naman ako at nagpatigas sa buo kong katawan.Ngayon masasabi ko na na nangibabaw muli ang Libog sa Takot.Bahala na.

 

Accomodating naman ang lahat ng friends ni Azie. Lima silang babae at ako lang ang lalaki. Sheet ulit ako. Pang ilang sheet ko na ba ito simula kahapon ng makita ko silang sabay-sabay na nagsipag hubad ng mga saplot at natira lamang ay ang kanilang mga two piece bathing suit. Langya at talagang ready sila ah, sa isip-isip ko.

Tatlo lamang kaming naiwan sa kwarto. Si Marian, si Azie at ako. Tinanong ko si Azie “ayaw mo pa ba maligo?” at sinagot lamang ako ng isang iling. Lumapit siya sa akin at niyapos ako. Sheet muli ako. SHEET.

 

“teka si Marian ay andidito oh…” mahinang sabi ko.

 

“okey lang sa kanya yan…ohhh” pahalinghing na sabi ni Azie

 

Grabe ang lambot at ang kinis ng puting-puting katawan nito. Gumapang na ang buo kong kamay sa katawan nito at sinalat ang buong pagkababae niya. Bahala ka Marian kung nanonood ka man,  sa utak ko. Walang patid ang pagpapalitan namin ng hininga.

Kapa dito, kapa duon ang ginawa ko.Hingang malalim bago ko siya tinulak sa kama.

Uhhhhm…tulak…teka ang lakas niya at hindi ko magawang matulak at maihiga sa kama si Azie. Sheeeet… lumabas ang pakpak na itim nito at naglalangis-langis ang katawan.

Putcha….ayaw ko na sa iyo Azie. Aswang ka talaga.

 

Patakbo akong lumabas ng hotel kahit hubo’t hubad ako. Tinginan ang lahat ng nakakakita sa akin na animo’y ako ang aswang na dapat katakutan. Saigaw ako, ASWANG! ASWANG!

 

“Sir…sir… nakatulog po kayo.” patapik-tapik na sabi ng nagsasalita sa harap ko.

 

“Sheet…asan ako?” nasa Mc do daw ako at nakatulog.

 

Tanamits talaga at anong nangyayari sa akin. Sa tuwing makakatulog ako ay si Azie ang napapanaginipan ko at swerte naman na may gumigising sa akin. Ano ba ito?

 

Humingi muli ako ng payo kay Tata Igme at ang sabi niya ay kailangan daw na ipamahagi ko sa iba ang orasyon at kwento ko.Katulad daw ng orasyon at pagkwekwento niya sa akin. Putcha at langhiyang buhay ito at dinamay pa ako, sabi ko sa isip-isip ko.

 

Ngayon ‘di ko alam kung papano ito ikwekwento sa iba. Dito na lang siguro. Bahala na…

 

end….

author: dyeppri —-dyeppri1975@yahoo.com

Ang Aral Mula sa mga Timba sa Balon

Ang Aral mula sa mga Timba sa Balon 

Maikli lamang daw ang buhay at kung papaano mo ito papatakbuhin ay nasasayo, kung ang isang  “mapaghanap at matamlay” na ikaw o ang isang “masaya at masiglang” ikaw.  

Habang nabubuhay  ang isang tao ay may siguradong kaakibat itong sariling suliranin dahil ang lahat lahat ng nilalang ay may kanya-kanyang pangangailangan. Sa pangangailangang ito nagsisimula ang problema, tulad ng kung papano kakamtin ang lahat ng ito. Sa pagkabigong makuha ang mga bagay na ito ay doon nag-uugat ang pagiging matamlay at malungkot ngunit masasabing normal pa rin ito. Ang hindi normal ay magpatalo at magpadala sa pagkabigo at ang Hindi nararapat ay ang maupo na lamang sa isang sulok at magmukmok dahil gawin mo man ito ay patuloy na iikot ang mundo sa iyo, maiiwan ka lang at mauubusan ng panahon. Mauubos ang panahon na dapat ay masaya na ginagamit ang nalalabing oras. Naalala ko yung kwento/parable ng “dalawang timba sa balon”.

Maaaring nabasa mo na ito (ngunit hanggang basa na lamang at ipinagkibit-balikat lamang).Ngayon alalahanin natin ng sabay ito at baka makatulong para sa atin sa pang-araw-araw na pagtingin sa ating buhay. 

ooOoo 

May dalawang timba na nakasabit sa isang malalim na balon ang nag-uusap. (Hindi pa noon uso ang poso o ang gripo sa lababo.) Ang dalawang timbang ito na panalok ng tubig ay parehong-pareho sa lahat ngunit magka-iba ng pananaw sa buhay. 

Unang Timba: Ayaw ko ng ganitong buhay, ang bigat ng pakiramdam ko at nakakabagot. Sa tuwing sasalok tayo ng tubig sa ilalim ng madilim na balon ay pagod na bagod akong bubuhatin ito papataas. Kapag narating na ang taas ay mauubos na muli ang laman. konting panahon ko lamang naramdaman na napupuno ako. Kakasawa na. 

Hinagpis at puno ng pagdaramdam ang buong buhay ng unang panalok na timba sa balon samantalang ang pangalawang timba ay kabaligtaran sa kanya. 

Pangalawang Timba: Ako gustong-gusto ko ang buhay ko, masaya ako na sa tuwing nauubos ang laman ko ay sasalukin ko lamang  muli ang tubig sa ilalim ng balon ay napupuno na ako. Mahirap man ang buhatin ang bigat-bigat na dala natin ay okey lang dahil alam ko na may halaga pa rin ako para sa iba. 

ooOoo 

Nasasayo kung aling timba ang magiging batayan mo . Sasayangin mo ba ang pagkakataong ibinagay sa iyo na maging masaya rin sa iyong buhay… Ikaw? Nasasayo yan.Ako lamang po ito.Cool

 

dyeppri

Iba ang Lalaki sa Nagpapakalalaki…

Iba ang Lalaki sa Nagpapakalalaki…

 

“Samahan mo ako kay Mang Lando at magpapakalasing tayo Tasyo?” Pangungulit ko sa kaibigan ko dahil sobrang masama talaga ang loob ko. Mahirap talaga ang mabasted ng pinakamamahal. Jeff mabait ka, may itsura rin naman at matalino pero hindi yung tipo mo ang gusto ko, ang hindi ko malilimutang tinuran ni Ana sa akin. Apat na buwan ko siyang niligawan ngunit pinaasa niya lang pala ako…Sheet siya, talagang hindi na yata ako masasanay sa ganitong eksena. Pang-apat ko na kayang karanasan ito. Ang una ay okey lang at pangalawa ay medyo pa rin ngunit kung masusundan pa ng pangatlong pagkabigo ay hindi na siguro ito tama at hindi ko na mapapayagan pa ito.

 

“Hindi mo naman iyun kawalan Jeff, marami pang iba diyan. Siguro ay may dapat kalang baguhin. Mag-iba ka kaya ng pagkatao kasi medyo baduy ka eh.Hehehe!”  pang-aasar pa niya

 

Medyo baduy nga ‘ata ako. Ngunit papano ba ang maging-in. Hindi pa ba sapat ang ginawang pagpapalaki ng mga magulang ko?  Kulang ba ang ginawa nilang pagbibihis sa pagkatao ko? T-shirt na may collar at parating nakasuksok sa pantalong baston at hapit na hapit sa hita ko, balat na sapatos upang maging desente, maiksing buhok na babagay sa simpleng pagkatao at madalas pa ay hahagurin ng pamada ito, pabango ni itay ang ibubuhos sa buong katawan pati na sa dala kong puting panyo na upang maiwasan ang pagtulo ng pawis sa tuwing haharap sa nililiyag.

 

“Papano ba Tasyo ang tamang paraan sa sinasabi mong pagbabago sa akin, dito na ako na sanay sa ganitong pagkatao, ito na ako eh? tanong ko sa seryosong mukha

 

“Madali lang iyan, magpakalalaki ka tulad ni Johny?”

 

Iyon lang ang eh lalaki naman ako ah! Sinong may sabing bading ako ang nasabi sa sarili ko…“Si Johny, yung anak ni Aling Bebang na Japayuki?” at naikumpara ko ang sarili ko sa kanya.

 

Si Johny ay tatlong beses na inulit ang first year namin ngunit tatlong beses din nagpalit-palit ng nobya, parating late kung pumasok sa eskwela at hindi nahihiya kahit pinapatayo sa harapan kahit walang maisagot sa titser namin ngunit ninanais pa rin ito ni Ana sapagkat kitang-kita daw niya ang crush niya, samantalang ako ay parating nakaupo sa klase at ayaw ng tawagin ni titser kahit nangangawit na ang kili-kili ko sa pagtaas-taas ng kamay upang sumagot sa pisara. Minsan kinausap ko si Miss Tapya kung bakit ganun at sabi niya ay punyeta daw ako at masyadong atribida sa klase. Iba din ang pisikal na anyo sa akin ni Johny, mukhang hindi siya naligo ng isang taon pero nangm mapadaan naman siya sa harap ko ay mabango naman siya. Baka iba lamang ang tatak ng pabango niya, yung galing sa Japan. Makapal din ang apog niya samantalang ako ay kimi at kay titser lamang hindi nakakadama ng kaba, marahil ay sanay na akong pinapaglecture niya sa klase kung absent ang adviser namin.

 

“Medyo lasing na ako Jeff kaya tara at duon na tayo sa inyo ng makapag-ensayo sa gagawin mong pagbabago.”

 

Lahat ng kelangan kong parapernalyas ay binili na namin muna sa bayan bago tuluyang umuwi sa amin. Naligo rin muna ako ng isang oras pagkarating upang mahimasmasan na din.Inabutan ko ang kaibigan kong humilik na ng matapos ako sa panliligo. Sunud-sunurin ba naman ang pagtungga niya sa beer na akala mo’y mauubusan, sinamantala ni loko ang panglilibre ko.

 

“Handa na ako Tonyo, bangon na,” at hinila ko siya pabagsak sa kama  na siyang ikinagising ng kanyang ulirat. “O anong uunahin ko?”

 

Sinuot ko ang damit na galing sa kuya niya.Isang itim na polo na may imahe ng isang dragon na animo’y lalamunin ang isang kaaway,  kupas at butas-butas na 505 Levis at sadyang ginawang maluwag sa hita hanggang sa binti, addidas na pangbasketbol ‘ata, malaking panyo na iginapos niya sa ulo ko,  saka hinagod niya ang buhok ko ng wet look gel na Gatsby.

 

“Magpapabango lang muna ako, ” pahabol ko

 

“Huwag na, naligo ka naman diba at nagsabon? Okey na ‘yun. Deodorant ka na lang upang hindi pagpawisan kapag nakaharap mo na si Anna.”

 

“Hah…” haharap ako kay Anna sa ganitong itsura na animo’y napakabaho. Kaya ko ba ito?

 

“Kayanin mo at magpakalalaki ka nga, kung mahal mo ay kakayanin mo iyan! Hindi ka lamang sanay sa ganyang itsura. 1990 na ano at ang ayos mo noon ay 80’s pa, baduy ka talaga. Tingnan natin kung sino ang maghahabol ngayon sa itsura mong iyan, kahit si Anna Roces ay baka ma-in love  pa sa’yo.” Pailing-iling pa niyang tinuran at nagbigay ng konting lakas sa nanlalamig kong katauhan.

 

Makailang beses ko munang tinitigan ang sarili ko sa harap ng salamin at nagtatanong na ganito na ba ang porma ng kagaya kong teen-ager? saka tuluyan kaming lumabas at tumungo sa plaza. Alas siyete na ng gabi ng sapitin namin ang lugar at alam namin na ang barkada ni Anna ay mahilig sa Disco. Susubukan namin kung anong reaksyon nila sa bagong ako.

 

“J—eff  andyan na sila at swerte mo naman…kasama pa nila ang crush mo!”

 

“Si A-an—na,” at nanginig yata ang buo kong katawan at pilit na pinapa-relax ito sa pag-iisip ng kung ano-ano tulad ng kunyari ay isa lamang itong recitation sa harapan ni Miss Tapya. Kitang-kita ko na nangunguna sa paglalakad sa grupo niya si Anna…papalapit ng papalapit sa akin. Tumindig lang ako sa may pintuan at inaantay ang susunod na mangyayari dahil sigurado namang hindi siya makakalagpas dahil nakaharang ako sa makipot na pintuang bubog ng disco house…at

 

“Je—ffrey ikaw ba yan?!” mukhang nahirapan siyang kilalanin ako na animo’y isang payaso na nagsuot ng maskara. “OO nga, tara-tara duon tayo sa loob at wala naman akong ka-date eh,”  hinila na niya ang aking kamay at hindi na niya inantay pa marinig ang aking kasagutan.

 

Nakakapagod ang makipagsayawan sa tropa ni Anna. Ganito pala ang magpakalalaki at nakakapagod ang nasabi ko sa aking sarili…

Sa Likod ng Star City…(maikling kwento)

Sa likod ng Star City…

 

 

“Ano ba ang aking naging kasalanan sa mundo… Wala na ba iyong kapatawaran?!” mga sumbat sa Kanya na kasabay ng pagtulo ng aking mga luha  habang inaalala ang nakaraan sa loob ng Star-city ang mahinang pagpatak ng ulan na animoy nakikisimpatya sa aking naghihimutok na damdamin

 

“Angelo…asan na naman ang mommy mo?” pamaktol na pagtatanong sa aking kaisa-isang anak. Ewan at kung bakit hindi pa ako na sanay sa mga tagpong ganoon. Marahil ay sa umaasa akong  baka isang araw ay iba na ang isagot ng aking anak sa katanungan ko. Umaasa na biglang magbago ang ihip ng hangin para sa mahal kong asawa. Sana nga Diyos ko…

 

“Daddy kasi tumawag si tita Joe at nagpasama na magsho-shoping daw sila. Gusto ko nga po sanang  sumama pero ayaw naman niya eh. Istorbo lang daw po ako at isa pang intindihin.” pagtatampong sagot nito

 

“kasi nga 4 years old ka pa lang anak at hindi ka pa pwede sa mga pinupuntahan nila… mabuti pa ay magpabihis ka na lang kay yaya mo at pupunta na lang tayo sa star city” ganoon naman parati, na sa tuwing nagtatampo ang aking anak  ay ako ang gumagawa ng paraan para sa kasiyahan nito. Kahit pagod na pagod ako galing sa trabaho ay wala akong pakialam basta para sa anak ko.

 

“Daddy sa boat tayo sumakay…halika na daddy please.” syempre hindi ako makakatangi kahit nahihiya na puro kabataan ang sakay noon ay hala at sasakay na din ako kasi para sa anak ko ito eh. Kay sarap panoorin ng mga pagtawa ng aking anak. Mga sandaling ayaw kong makalimutan. Minsan naiisip ko na papano kaya kung binata na siya, sweet pa rin kaya siya sa daddy niya. Wala pa yata akong nakitang mag-ama na tumanda na ang anak ay ganito ka sweet parin sa tulad sa amin. Baka mapagkamalan pang bakla ang anak ko. Huwag na lamang siguro!

 

Walang sandali na nainip ako kapag kasasama  si Angelo. Parang napakadali ng mga oras…parang walang problema na hindi ko kayang ma-solve. Ngunit ito lang ang hindi ko kayang malusutan…

 

“Daddy sino siya?”  nakakunot ang noo na halatang may pagdududa sa mukha nito

 

“Ah tita Elena mo siya..” mahinang kong sagot  sabay hila kay Elena papalayo sa anak ko pero yung natatanawan ko  pa rin siya

 

“Elena papano mo nalaman na nandidito ako? Hindi mo ba naisip na baka magsumbong siya sa mommy niya? Tanga ka ba?” galit na galit ako ng mga sandaling iyon dahil ayaw ko na malalaman ng anak ko ang bagay na iyon

                                                                                                                 

“Putang ina ka naman Mario…Tang-ina mo naman at pinagtataguan mo na yata kami ng panganay mong anak. Hindi lang naman siya ang anak mo ah!”

 

“Putang-ina mo din Elena… Hindi ko naman nalilimutan iyon at gipit lamang ako ngayon tsaka busy din sa trabaho. Para namang hindi ko alam na may bumubuhay na ngayon sa inyo ni Junior ah! Dalawa pa nga ata yang lalaki mo ngayon eh… Putang-ina at akala mo hindi ko nalalaman yan.”

 

“Huwag ka na marami pang salita at ibigay mo na yung liman libo ko at aalis na ako…bilisan mo! Pasalamat ka at hindi ko sinasabi sa asawa mo na may anak ka na sa akin bago pa naging kayo…punyeta ka!”  parating ganoon ang eksena namin na mumurahin ko muna siya bago ko ibigay ang kailangan niya…Wala ako magawa eh kasi naman ako…

 

“Putang-ina at ang dami pa sinasabi eh magbibigay din naman pala. Diyan na kayo!”

 

“Hoy…yung anak ko alagaan mong mabuti at hindi yung panglalalaki mo! Puta ka!”

 

 Pag-uwi namin sa bahay ni Angelo ay naabutan namin ang mommy niya na lasing na lasing…

 

“Mabuti…Hik…naman at dumating ka nang peste ka! Nakikipagkita ka pa pala sa dati mong Nobya. Ano masarap pa din ba siya ha?! Lumayas ka lumayas ka!!!” natulala lamang ang anak ko sa mga naririnig niya kasi noon ay parati ko siyang pinapapasok sa kuwarto kapag may ganitong mga eksena sa aming dalawa

 

Papanong…mo nalaman ito!” dumadagundong ang puso ko noon at halos gusto ko matumba sa kinatatayuan ko…si Elena at sigurado ako. Putang-ina at naisahan niya ako dahil alam siguro niya na plano ko ng magpakalayo kami ng buong pamilya ko.

 

“Hindi na importante…sige at subukan mong isama si angelo ng malaman ni daddy ang ginawa mo at sigurado din akong malalaman ito ni kuya…patay ka!” wala akong nagawa at iniwan ko sila. Papanong hindi ko iiwan eh general ang daddy niya at magaling na abogado si kuya Brando…eh ako ay isang mababang kawani lamang sa gobyerno na ang alam gawin ay humarap sa typewritter…

 

Angelo… huwag kang mag-alala at naandyan naman si yayamo  eh. Magkikita pa naman tayo!” basang-basa na ang t-shirt ko sa mga luhang patuloy na bumubulwak sa aking mata …kahit anong aking papipigil ay walang paraan na mapahinto ito…hanggang ngayon ay patuloy ito sa pagluha…

 

“Sir..umiiyak po ba kayo? A–ano po ang order nyo Sir? Ito po ang tissue o..” nasa fast food ako ng mga sandaling iyon sa loob ng Star-city dahil nalalapit nanaman ang kapaskuhan. Nagbabakasakali na mamasyal si angelo kasama ang aking asawa. Napakatagal na rin kasi ng panahon ng iwanan ko siya…hindi na ipinakita ng mahal kong asawa ang anak ko. Hindi na din ako nagpakita pa kay Elena at pinaaabutan ko na lamang ng pera sa ate ko si Junior na ngayon ay magha-high school na.

 

“Salamat Miss…Salamat… hindi na lang ako o-order at uuwi na ako kasi hindi naman dumating ang ina-aking inaantay at isa pa ay papalakas na ang ulan!”

 

“Kelan po kayo babalik Sir? balik kayo ha…”

 

“OO naman pero baka next year na kasi bukas ay bisperas na ng pasko at malabo ng dumating ang inaantay ko.”

 

Naglakad ako papalayo tungo sa likod ng star city at hindi inalintana ang buhos nang malakas na ulan…

 

end…

Previous Older Entries

Follow

Get every new post delivered to your Inbox.